Menisküs Ameliyatı ( Diz Artroskopisi )

Menisküsler diz eklemimiz için çok önemlidir. Geçmişte hasarlı menisküs tamamen çıkarılmakta iken, günümüzde menisküsün çıkarılmasının erken dönemde dizde kireçlenmeye yol açabileceği anlaşılmıştır.

Bu nedenle mümkün olduğunca menisküs tamir edilmeye çalışılmakta, eğer hasarlı menisküsün çıkarılması gerekiyorsa da çevredeki sağlıklı dokuları koruyabilmek için cerrahi sırasında çok fazla dikkat gösterilmektedir.

Menisküs Nedir ?

Diz ekleminde, iç ve dış tarafında birer adet olmak üzere toplam iki adet menisküs bulunmaktadır. İç  (medial)  menisküs “C” şeklinde, dış (lateral) menisküs ise “U” şeklindedir. Menisküsler  uyluk kemiği (femur) ile kaval kemiği (tibia) yüzeyindeki eklem kıkırdaklarını korurlar.

Eklem kıkırdağı eklemi oluşturan kemiklerin uç kısımlarını koruyan düz ve kaygan bir materyaldir ve eklem yüzlerinin birbirine zarar vermeden bir diğeri üzerinde  kaymasına izin verir.

Normal diz eklemi, sağlıklı menisküsler

Menisküsün büyük bir kısmı damarsızdır (avasküler). Sadece dış kenarında kanlanması olan küçük bir alan vardır ve bu alana “kırmızı bölge” denir. Kırmızı bölgedeki damarların bir kısmı iç kısma doğru uzanırlar. Bu alana “kırmızı – beyaz bölge” denir.

Menisküsün iç kısmı yani dizin ortasına yakın olan kısım ise “beyaz bölge” olarak adlandırılır ve damarsal bir yapıya sahip değildir. Kırmızı bölgedeki yırtıkların iyileşme şansı varken, menisküsün merkezine doğru olan yırtıklar kendiliğinden iyileşmezler.

Menisküsler Diz İçin Neden Önemlidir ?

Menisküs diz eklemini korumak için bir şok emici gibi davranan kıkırdak yastıkçığıdır. Ayrıca diz stabilitesi için hayati öneme sahiptir. Menisküs hasarlandığında veya cerrahi olarak çıkarıldığında diz eklemi gevşek veya instabil hale gelebilir.

Sağlam bir menisküsün koruması ve stabilitesi olmadığında diz eklemi yüzeyinde aşınma ve yırtılmalar meydana gelebilecek ve bu da osteoartrite (kireçlenme) yol açabilecektir.

Yıpranmış menisküs

Menisküs yırtıklarının pek çoğu kendiliğinden iyileşmez.dış kenardaki (kırmızı bölge) küçük bir yırtığın iyi bir iyileşme şansı vardır. Ancak menisküsün iç kısmındaki yırtıklar için genellikle cerrahi tedavi gerekir. Bu bölgedeki yırtıklar semptomlara yol açarlar ve giderek büyüme eğilimindedir. Bu da diz eklemi yüzeyindeki kıkırdak için hasarlanma riski yaratır.

Menisküs korunmaya çalışılmalıdır ancak hasarlı kısım alınmak zorundaysa menisküsün sadece olabilecek en küçük bir kısmı çıkarılır. Dizin sağlıklı kalabilmesi için menisküsün çevresindeki alanların da korunması gereklidir. Eğer bir yırtığın onarılabilmesi mümkün ise menisküs tamiri tercih edilecektir.

Menisküs yırtığından ne zaman şüphelenmeliyim?

Menisküs yırtığı

Menisküs yırtığı ağrı ve şişlik, bazen de kilitlenme ve takılma belirtilere neden olabilir. Diz kilitlendiğinde; hareket ettirebilmek için şiddetli bir şekilde çekilirse menisküs yırtığından küçük bir parça ayrılabilir. Bu küçük parça diz büküldüğü zaman diz ekleminde takılmaya yol açabilir veya küçük bir menisküs parçası eklem içinde serbest olarak gezebilir.

“Serbest cisim” olarak adlandırılan bu parça dizin hareketli kısımları arasında takılırsa dizde kilitlenme meydana gelebilir. Bu tür vakalarda ayrılan parçayı tamir etmek veya serbest cisimi uzaklaştırmak için cerrahi müdahale gerekebilir.

Menisküs Ameliyatı Nasıl Yapılır ?

Menisküs cerrahisi “artroskop” adı verilen ve eklem içini görmeyi ve eklem içinde işlem yapmayı sağlayan küçük bir kamera kullanılarak yapılır. Artroskopi için sadece küçük ameliyat kesilerine ihtiyaç vardır, diz ekleminin tamamen açılmasına gerek yoktur.

Ameliyat “portal” adı verilen diz içine açılan 2 yada 3 adet küçük delikten gerçekleştirilir. Bu portallardan artroskop ve cerrahi aletler diz içine sokulur ve tüm ameliyat bu deliklerden gerçekleştirilir.

Menisküs ameliyatı

Menisküsün hasarlı kısmının dikkatli bir şekilde çıkartılması işlemine “parsiyel menisektomi” denmektedir. Portallardan birinden artroskop girilerek işleme başlanır. Diğer portaldan cerrahi bir alet sokulur ve bu aletle menisküs incelenirken ekrandan izlenir.

Diz eklemi içindeki tüm yapılar değerlendirilir. Menisküs yırtığı bulunduğunda cerrah yırtığın tipini ve yerini belirler. Diğer portaldan girilen cerrahi aletlerle menisküsün yırtık olan kısmı çıkarılır. Menisküsün problemli kısmı çıkarıldıktan sonra başka yırtık olup olmadığı araştırılır.

Motorlu küçük bir bıçak ile menisküsün kalan kenarları düzgün bir hale gelinceye kadar traşlanır. Eklem içi steril serumla yıkanıp temizlenir ve portallar dikişle kapatılarak ameliyat sonlandırılır.

Ameliyat sonrası komplikasyonlar, ters giden neler olabilir ?

Menisküs cerrahisinde de, tüm cerrahi işlemlerde olduğu gibi bazı komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Bu bölümde, tümü olmasa da, en sık karşılaşılan komplikasyonlar hakkında bilgi verilecektir. Menisküs cerrahisi sonrasında en sık karşılaşılan komplikasyonlar:

  • Anestezi komplikasyonları
  • Tromboflebit
  • Enfeksiyon
  • Yavaş iyileşme
  • Ağrı

Menisküs yırtığı ameliyatı anestezi komplikasyonları

Bütün cerrahi işlemler öncesinde anestezi uygulaması yapılır. Hastaların sadece çok küçük bir kısmı anesteziye bağlı problemler yaşar. Bu problemler arasında kullanılan ilaçlara karşı reaksiyon, diğer sağlık problemlerine bağlı sorunlar ve anesteziye bağlı problemler vardır. Ameliyat öncesinde anestezi doktorunuzla uygulanacak anestezi prosedürünün riskleri ve merak ettiklerinizi çekinmeden konuşmanız gerekmektedir.

  • Tromboz (Toplar Damarda Kan Pıhtıları)

“Tromboflebit” veya “derin ven trombozu” her türlü ameliyattan sonra ortaya çıkabilir ancak menisküs cerrahisi sonrası son derece nadirdir. Derin ven trombozunda (DVT) bacağın büyük toplar damarlarında kan pıhtıları oluşumuyla ortaya çıkar.

Bu durumda bacakta şişlik, ısı artışı ve ağrı meydana gelir. Toplar damarlardaki bu pıhtılar kopup akciğere ulaşırsa kılcal damarları tıkayıp akciğerin bir kısmının kanlanmasını bozabilir ve buna “pulmoner emboli” (= akciğer embolisi) denir. Cerrahlar DVT’yi önlemek için çok ciddi davranırlar. DVT riskini azaltmak için çeşitli yöntemler vardır.

Bunlar içerisinde en etkili olanı ameliyattan sonra olabildiğince erken dönemde hareket başlanmasıdır. Ayrıca basınçlı çoraplar (varis çorabı) giydirilmesi ve pıhtı oluşumunu engelleyen kan sulandırıcı ilaçların kullanımı da yararlıdır.

  • Enfeksiyon

Ameliyat sonrasında çok nadiren ciltteki portallar enfekte olabilir. Genellikle antibiyotik tedavisi yeterlidir. Çok nadir olarak enfeksiyonun drenajı için ikinci bir cerrahi işlem gerekebilir.

  • Yavaş iyileşme

Her hasta menisküs cerrahisinden sonra hemen günlük aktivitelerine dönemez. Bazı hastalar ameliyattan aylar sonra kendilerini daha iyi hissettiklerini daha az şişlikleri olduğunu ancak normal aktivitelerini yapmakta zorlandıklarını belirtirler. Diz bağlarında veya eklem kıkırdağında problemi olanlarda da iyileşme süreci daha uzundur.

  • Devam eden ağrı

Genellikle menisküs cerrahisi ile ağrı tamamen geçmez. Devam eden veya dayanılmaz hale gelen ağrı şikayeti olması durumunda ağrıyı kontrol altına alabilecek başka tedaviler için doktorunuza başvurunuz.

Menisküs ameliyatından sonra ne olur?

Menisküs cerrahisi günübirlik cerrahi temelinde gerçekleştirilir. Yani hastalar ameliyat oldukları gün yada 1 gün sonra taburcu olabilirler. Portallara pansuman uygulanıp, dize elastik bandaj sarılır. Koltuk değneği kullanımı gerekebilir.

Basit bir menisektomi sonrasında koltuk değneği kullanımına 1-2 gün gerek duyulabilir. Ameliyatlı dizinizi yüksekte tutmanız ve korumanız ve soğuk uygulama yapmanız da gerekmektedir.

Menisküs ameliyatı sonra  iyileşme süreci nasıl olur ?

Rehabilitasyon yapılan ameliyatın tipine bağlıdır. Parsiyel menisektomi sonrası zorunlu bir fizik tedavi ihtiyacı yoktur. Hastaların çoğu egzersizlerini ev programının bir parçası olarak yapabilirler. Eğer fizik tedavi ihtiyacı olursa hastaneye yatma gereği olmadan 2-4 haftalık terapi yeterli olacaktır. Tamamen iyileşme ise 3 haftayı bulacaktır.

Menisküs tamiri sonrasında ise hastaların zorunlu olarak fizik tedavi almaları istenmektedir. Başlangıçta ameliyattan kaynaklanan ağrının ve şişliğin kontrol altına alınması ve ameliyatlı dize ne kadar yük verilmesi gerektiğinin öğretilmesi için çalışmalar yaptırılır.

Menisküs tamirinden sonraki ilk 6 hafta boyunca dizin 90 dereceden fazla bükülmemesi gerekmektedir. Daha sonra yavaş yavaş dizin tam olarak bükülmesine izin verilir. En az 3-4 hafta boyunca çömelmek kesinlikle yasaktır. En az 4-6 hafta boyunca koşmak ve zıplamak tavsiye edilmemektedir.

Ameliyattan 4-6 hafta sonra spor aktivititelerine geri dönülebilir. Zaman içinde dizin hareket açıklığını, kuvvetini ve fonksiyonunu arttırmaya yönelik daha zorlu egzersizlere geçilir.

Lüften oylayın
[Toplam: 1 Ortalama: 5]

4 YORUMLAR

  1. Artroskopi esnasında kılcal damarda tahribat olursa ve sonrasındaki 3 haftalık süreçte kanamanın devam ederek dizde şişliğe sebep olması durumunda ne yapılmalıdır. 3 hafta önce artroskopi oldum. 3 ila 5 gün ara ile toplamda 5 kere 30cc’ye yakın diz bölgemden enjektör ile kan çektiler. kan çektikçe dizin hareketine göre 3 ila 5-7 gün içerisinde tekrar kanama olmaktadır. bu durumda ne yapmak gerekir. teşekkür ederim.

    • Merhaba;
      Mr sonuçlarınızı bize ulaştırırsanız size yardımcı olabiliriz.
      03122856646 numaralı telefondan bizimle irtibata geçebilirsiniz, geçmiş olsun.

  2. Merhaba 11 marta meniskus ameliyatı oldum bi tarafı diktiklerini bi tarafi törpulediklerini söyledi doktorum.Ameliyattan 3 hafta sonra fizik tedavi başladım herşey güzel gidiyordu.Ayagimini 90 derece topuk hareketi yapabilirken bi sabah kalktıgımda ayağımın şiş ve yuruyemedigimi fark ettim üstelik fena bi agri neden kaynaklı olabilir şimdiden teşekkürler

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here